Teresa Grodzińska: Anioł z Jaszowic

Listopad 1918 roku przyniósł upragniony koniec zaborów. Teresa, pełna optymizmu i planów na przyszłość, wyjechała do Warszawy, aby podjąć naukę w Szkole Ogrodniczej. Fascynacja naturą, chęć budowania i upiększania świata na nowo idealnie wpisywały się w atmosferę tamtych dni. Warszawa tamtego okresu była miastem kontrastów – z jednej strony euforia z powodu własnego państwa, z drugiej – ogromne trudności gospodarcze i narastający niepokój ze wschodu.
Sielanka nie trwała długo. Latem 1920 roku nad młodą Rzecząpospolitą zawisło śmiertelne niebezpieczeństwo. Armia Czerwona parła na zachód z przerażającą prędkością, realizując plan Lenina o przeniesieniu rewolucji na bagnetach do Niemiec i dalej. W lipcu sytuacja stała się krytyczna. Wódz Naczelny Józef Piłsudski oraz Rada Obrony Państwa wezwali cały naród do broni.
Teresa nie wahała się ani chwili. Decyzja o przerwaniu studiów była dla niej naturalną konsekwencją harcerskiego przyrzeczenia. Zgłosiła się jako ochotniczka do Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie. Tam, w salach przepełnionych jękiem rannych, zwożonych masowo z cofającego się frontu, przeszła przyspieszony kurs dojrzałości. Widziała śmierć, amputacje, cierpienie i krew. Zamiast jednak uciec przed tym koszmarem, poczuła, że jej miejsce jest jeszcze bliżej żołnierzy – na samej linii ognia. 10 lipca 1920 roku oficjalnie założyła mundur Wojska Polskiego.
Rozdział III: W piekle frontu – Droga do 4. Pułku