Teresa Grodzińska: Anioł z Jaszowic



Wydarzenia te opisano już 11 września 1920 roku we wniosku o nadanie Teresie Grodzińskiej Orderu Virtuti Militari.

18 października 1920 roku jej szczątki przewieziono do Radomia i pochowano w rodzinnym grobowcu.
Na zdjęciu - Teresa Grodzińska
Koloryzacja: Jacek Wojtarowicz

Rozdział I: Korzenie i ucieczka ku ideałom (Jaszowice i Radom)
Aby zrozumieć determinację, z jaką dwudziestoletnia dziewczyna poszła na front, należy cofnąć się do jej lat dziecięcych. Jaszowice pod Radomiem pod koniec XIX wieku były typowym majątkiem ziemiańskim, gdzie tradycje patriotyczne nie były jedynie pustym hasłem wywieszanym podczas świąt, ale fundamentem codziennego wychowania. Dom Grodzińskich tętnił pamięcią o powstaniach narodowych, a etos służby społecznej wpajano dzieciom od najmłodszych lat. Teresa dorastała w atmosferze szacunku do ziemi, historii i drugiego człowieka.
Kiedy rozpoczęła naukę w renomowanym Gimnazjum Żeńskim im. Marii Gajl w Radomiu, jej charakter zaczął się gwałtownie krystalizować. Szkoła ta była znanym ośrodkiem krzewienia niezależnego myślenia i postaw obywatelskich. Wtedy też Teresa związała się z rodzącym się ruchem harcerskim. W harcerstwie odnalazła wszystko to, co było bliskie jej duszy: dyscyplinę, braterstwo, miłość do przyrody oraz bezwarunkową gotowość niesienia pomocy. Równolegle zaangażowała się w działalność tajnej Organizacji Młodzieży Narodowej (OMN), która w warunkach wciąż trwającej konspiracji przedgromadzaniowej przygotowywała młode elity do pracy dla wolnej Polski. Dla młodej Teresy ojczyzna nie była abstrakcją – była zadaniem.
Rozdział II: Warszawski świt i wojenny alarm (1918–1920)