Młodzi policjanci przekroczyli granicę, zabierając ze sobą żonę wojskowego, nie wiedząc, kto wkrótce wróci do domu.
To, co nastąpiło, pozostało w mojej pamięci bez żadnych szczególnych poruszeń – krótka, bolesna przerwa. Szczegóły nie zawierały ani prawdy, ani uzasadnienia – jedynie okazję do uczynienia z czyjejś śmierci widowiska. Zależało mi na tym, by nie dręczyć Melnika, lecz dopełnić celu, dla którego zorganizowałem to spotkanie. Wszystko wydarzyło się błyskawicznie. Chwilę później przestał oddychać.
Zaniosłem ciało pod prawą ścianę i przykryłem je starym workiem jutowym, który znalazłem obok zardzewiałej prasy. Moje dłonie poruszały się spokojnie, niemal nonszalancko. Ten spokój mógł wydawać się bezduszny, ale w środku nie było pustki. Wręcz przeciwnie, wszystko było aż nazbyt wyraźne: zimna podłoga pod kolanem, zapach tkaniny, odległy szum wody, moje własne tętno. Zrozumiałem, że przekroczyłem granicę, za którą dawny Andriej Kowalenko już nie istniał.
Do przybycia Rudenki pozostały ponad trzy godziny. Wróciłem do metalowej skrzynki. Dym papierosowy dawno się rozwiał, ale gorycz wciąż tliła się w ustach. Czas znów zwolnił. Od czasu do czasu na zewnątrz wiał podmuch wiatru, wprawiając w delikatne drgania blachę gdzieś pod dachem. Raz w oddali przejechał samochód, którego światło na chwilę musnęło otwory w suficie, zanim zniknęło.
Myślałam o tym, że Melnik mógłby wskazać kogoś, błagać o litość, obwinić partnerkę lub Sawczenko. Nic z tego nie zmieniłoby tego, co już wiedziałam. Zabrali Marinę razem, odwieźli ją i porzucili na poboczu drogi niedaleko składu ropy wczesnym rankiem. Kto ją mocniej przytulił, kto uderzył pierwszy, kto później wymyślił kłamstwo – wszystko to mogło mieć znaczenie w sądzie. Ale nie było procesu i nie było go oczekiwanego. Wszyscy, którzy mogli oficjalnie zadać te pytania, wybrali wygodne milczenie.
Na wojnie czekanie zazwyczaj kończyło się rozkazem lub ruchem celownika. Tutaj nie było rozkazów. Sam ustalałem czas i byłem odpowiedzialny za każdą minutę. Ta myśl niczego nie ułatwiała, ale jasność umysłu pozostała.
Czasami zdawało mi się, że słyszę kroki Mariny albo szelest jej ubrań za sobą. Wiedziałem, że to wspomnienie, a nie czyjaś obecność. Nie prosiła mnie o to, co zrobiłem. Marina generalnie nie lubiła głośnej zemsty i potrafiła się zadręczać tygodniami, jeśli przypadkowo kogoś obraziła ostrym słowem. Nie mogłem się chować za jej imieniem i mówić, że wypełniam jej wolę. To był mój wybór, moja odpowiedzialność i moja zbrodnia.
Ale wybór tych w mundurach nie zniknął tylko dlatego, że został ukryty w teczce. Decyzja Sawczenko o podpisaniu również pozostała decyzją. Nie myliłem sprawiedliwości z legalnością. Legalność opuściła mnie na szpitalnym korytarzu. Teraz pozostała tylko wewnętrzna księga rachunkowa, w której dług nie był zapieczętowany.
