Młodzi policjanci przekroczyli granicę, zabierając ze sobą żonę wojskowego, nie wiedząc, kto wkrótce wróci do domu.
Marina nie była idealna. Po jej śmierci miałam wrażenie, jakby moja pamięć próbowała wygładzić wszystkie niedoskonałości jej charakteru. Wydawało mi się to nieprawdą. Pamiętałam ją jako żywą osobę, a żywa osoba zawsze jest bardziej złożona niż nieskazitelny portret.
Potrafiła się wściekać o drobnostkę i odpowiadać monosylabami przez cały wieczór. Czasami milczała akurat wtedy, gdy najlepiej było się odezwać, a innym razem mówiła za dużo i sama się tym martwiła. Kupując coś do domu, nie zawsze potrafiła poprawnie oszacować koszty i łatwo wmawiała sobie, że potrzebujemy ładnej filiżanki albo nowej narzuty. Widząc pająka, wołała mnie z sąsiedniego pokoju, a potem śmiała się, patrząc, jak go wynoszę na zewnątrz. Jeśli kłótnia się przeciągała, Marina nie lubiła długich przeprosin. Po prostu podchodziła, siadała obok mnie i bez słowa przyciskała do mnie ramię. To oznaczało koniec.
Takie właśnie życie nam odebrano – nie heroiczne ani niezwykłe. Kobieta zamknęła sklep, włożyła niebieską kurtkę puchową i poszła do domu, gdzie na kuchence stała zupa, a na stole czekała książka. Nie angażowała się w konflikty innych, nie miała niebezpiecznego sekretu i nie rzucała wyzwań mężczyznom w mundurach. Została wybrana, bo była blisko, a pozostała dwójka była przyzwyczajona do myślenia, że ujdzie im to na sucho.
To była najbardziej nieznośna rzecz. Jeśli człowiek zostaje zniszczony z ważnego powodu, umysł przynajmniej znajduje związek przyczynowo-skutkowy, jakkolwiek potworny by on nie był. Tu nie było przyczyny. Każdy, kto szedł tą samą ulicą w piątkowy wieczór, mógł znaleźć się na miejscu Mariny. Każdy sprzedawca, pielęgniarka, student, czyjaś matka lub żona. Zwyczajność ofiary ukazywała skalę zagrożenia wyraźniej niż jakiekolwiek górnolotne słowa.
Sama niesprawiedliwość nie była dla mnie niczym nowym. Widziałem jej już wystarczająco dużo na wojnie. Niektórzy ginęli z powodu cudzego błędu, inni wracali bez szwanku po czynach, których powinni się wstydzić. Ale tam przynajmniej niesprawiedliwość nie maskowała się jako prawo. Tutaj czaiła się na każdym piętrze: w radiowozie, w gabinecie śledczego, w dokumentacji medycznej, w milczeniu kolegów. Miała pieczęć, mundur i pewny siebie uśmieszek na jednym kąciku ust.
